Omonat va kredit foizlari 2026: banklar nega 21% so‘raydi va omonat qancha foyda beradi?
Kreditlar arzonlashmoqda, omonatlar esa inflyatsiyadan ancha yuqori daromad bermoqda: jismoniy shaxslar kreditlari bo‘yicha o‘rtacha foiz 21,3, omonatlar bo‘yicha 18,4, inflyatsiya 6,4 foiz. 19 bankning 26-oktabr holatidagi stavkalari va omonat-kredit kalkulyatori.
Illyustratsiya: HBR.uz · ma’lumotlar asosida chizilgan
O‘zbekistonda kreditlar arzonlashib, omonatlar esa inflyatsiyadan yuqori daromad berishda davom etmoqda. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil avgustida jismoniy shaxslarga so‘mda berilgan yangi kreditlar bo‘yicha o‘rtacha stavka 21,3 foizni tashkil etdi (2024-yil avgustida — 23,5 foiz). Muddatli omonatlar bo‘yicha o‘rtacha stavka 18,4 foiz, yillik inflyatsiya esa sentabrda 6,4 foiz bo‘ldi.
Foizlar zinapoyasi: kim qancha oladi?
Foiz stavkalari bir-biriga bog‘liq. Pastda — inflyatsiya, ya’ni pulning qadrsizlanish sur’ati. Undan yuqorida Markaziy bankning asosiy stavkasi, banklar omonatchilarga to‘laydigan foiz va eng tepada kredit foizi turadi. Pog‘onalar orasidagi farq — omonatchining real daromadi va bankning xarajatlari, tavakkalchiligi hamda foydasi.
- Inflyatsiyasentabr 2026, yillik
- Asosiy stavkaMarkaziy bank, 24.03.2025-dan+7,6 punkt
- Omonatlar, o‘rtachajismoniy shaxslar, muddatli, avgust 2026+4,4 punkt
- Kreditlar, o‘rtachajismoniy shaxslar, avgust 2026+2,8 punkt
Manba: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, foiz stavkalari statistikasi (cbu.uz). Kredit stavkalariga imtiyozli kreditlar, mikroqarzlar va kredit kartalar kirmaydi
Omonatlar bo‘yicha o‘rtacha foiz asosiy stavkadan yuqori, chunki uning katta qismini bir yildan uzoq muddatli omonatlar tashkil etadi: avgustda ular bo‘yicha o‘rtacha stavka 18,9 foiz, bir yilgacha bo‘lganlar bo‘yicha esa 14,9 foiz bo‘ldi.
Banklar nega 21 foiz so‘raydi?
Kredit foizi bir necha qismdan iborat. Birinchisi — bank pulni qanchaga jalb qilishi: omonatchilarga to‘lanadigan foiz va Markaziy bank stavkasi. Ikkinchisi — tavakkalchilik: qarzning bir qismi qaytmasligi ehtimoli. Uchinchisi — filiallar, xodimlar va texnologiya xarajatlari hamda bank foydasi. Inflyatsiya pasayib borayotgani sababli kreditlar ham arzonlashmoqda: jismoniy shaxslar kreditlari bo‘yicha o‘rtacha foiz ikki yilda qariyb 2,2 punktga kamaydi.
Manba: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, foiz stavkalari statistikasi (cbu.uz); imtiyozli kreditlar, mikroqarzlar va kredit kartalarsiz
Banklar taqqoslovi
Quyida 19 ta bankning rasmiy saytlarida e’lon qilingan stavkalar keltirilgan. Ko‘k nuqta — 12–18 oylik oddiy so‘m omonatining eng yuqori foizi (maqsadli omonatlarsiz), qizil chiziq — tanlangan kredit turi bo‘yicha e’lon qilingan oraliq. Bank nomini bossangiz, uning sahifasi ochiladi. Eng yuqori stavkalar odatda onlayn mikroqarzlarga to‘g‘ri keladi, ipoteka bo‘yicha esa davlat dasturlari doirasida 17 foizlik takliflar bor.
omonat, 12–18 oykredit oralig‘i
- Tenge Bank24,6–49%19%
- Agrobank25–34%18%
- Ipoteka-bank24–48,9%18%
- Mikrokreditbank24–35%18%
- Turonbank26,9–30,9%18%
- InFinBank24–38%18%
- Orient Finans bank20–30%18%
- Hamkorbank23–38%17%
- TBC Bank28–49%17%
- Ipak Yo‘li banki20,9% dan17%
- SQB21–28%16%
- Trastbank19,5% dan16%
- Aloqabank23–28,9%15%
- Asakabank20–36%14%
- Xalq banki21–27%14%
- Kapitalbank24–27%
- Anorbank26–35%
- Davr bank24–45%
- Octobank24,9–30%
Manba: banklarning rasmiy saytlari (26.10.2026-da tekshirilgan). Milliy bank va Uzum Bank stavkalarini rasmiy saytdan tekshirib bo‘lmagani uchun ular kiritilmadi
O‘zingiz hisoblang
Kalkulyatorda omonat summasi, muddati va foizini kiriting yoki bank taklifini tanlang: u foiz daromadini va inflyatsiyadan keyin qoladigan real daromadni ko‘rsatadi. «Kredit» bo‘limi esa oylik to‘lov va jami ortiqcha to‘lovni hisoblaydi. Hisob soddalashtirilgan: inflyatsiya keyingi oylarda ham 6,4 foiz atrofida qoladi deb olingan.
Omonat va kredit kalkulyatori
Foiz daromadi2 074 510 so‘m
Inflyatsiya shu davrda «yeb qo‘yadigan» summa (yillik 6,4%)−640 000 so‘m
Real daromad+1 434 510 so‘m
Manba: banklarning rasmiy saytlari (26.10.2026-da tekshirilgan); inflyatsiya — Markaziy bank
Bilish foydali
Omonatlar kafolatlangan. 2025-yil fevralida qabul qilingan qonunga ko‘ra, bitta bankdagi bitta omonatchining omonatlari 200 mln so‘mgacha kafolatlanadi. Qonun kuchga kirgunga qadar ochilgan omonatlar esa miqdoridan qat’i nazar to‘liq kafolatlanadi.
Omonat foizi soliqqa tortilmaydi. Jismoniy shaxslarning bank omonatlari bo‘yicha foiz daromadi Soliq kodeksining 378-moddasiga ko‘ra soliqdan ozod.
To‘liq qiymatga qarang. Kredit shartnomasida nominal foizdan tashqari komissiya, sug‘urta va boshqa to‘lovlar bo‘lishi mumkin. Shuning uchun turli banklarni taqqoslaganda kreditning to‘liq yillik qiymatiga qarash kerak.
Ma’lumotlar haqida: o‘rtacha stavkalar — Markaziy bankning so‘mdagi yangi omonat va kreditlar bo‘yicha o‘rtacha tortilgan stavkalari (oxirgi ma’lumot — 2026-yil avgust). Bank stavkalari — banklarning rasmiy saytlarida e’lon qilingan stavkalar (2026-yil 26-oktabrda olingan); aniq foiz summa, muddat, onlayn yoki filialda rasmiylashtirish va mijozga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Avtokreditlar bo‘yicha diler aksiyalari (0 foiz) va standart stavkalar banklarda turlicha ko‘rsatilgani uchun taqqoslashga kiritilmadi.
Yangi tahlillar birinchi Telegram kanalimizda chiqadi
Maqolalar, qisqa yangiliklar va kechki dayjest — hammasi bitta kanalda.
