O‘zbekiston va dunyo biznesi, iqtisodiyoti va moliya bozoridagi so‘nggi voqealar: manbalar va qisqa izohlar bilan.
Qatar amiri shayx Tamim bin Hamad Ol Soniy 26-oktabr kuni Toshkentda Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan muzokara o‘tkazdi. Strategik sheriklar savdo, investitsiya va gumanitar loyihalarni kengaytirishga kelishdi. Qatar kapitali qaysi sohalarga kirmoqda va o‘zbek biznesi bundan qanday foyda olishi mumkin?
O‘zbekiston Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zolikning yakuniy bosqichiga yetdi. Bozorga kirish bo‘yicha 35 ta muzokaradan 34 tasida kelishildi, ishchi guruhning navbatdagi yig‘ilishi kuz oxiriga mo‘ljallangan, Prezident Mirziyoyev esa a’zolikni shu yil yakunlashni milliy ustuvorlik deb belgilagan. A’zolik tadbirkor uchun nimani anglatadi va qaysi sohalarda o‘zgarishlar sezilarli bo‘ladi?
Prezident Shavkat Mirziyoyev 21-oktabr, O‘zbek tili bayrami kuni lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosiga o‘zgartirish kiritish to‘g‘risidagi qonunni imzoladi. Qonun 2027-yil 22-apreldan kuchga kiradi: to‘rt harf yangi ko‘rinish oladi. Kompaniyalar hujjatlar, peshlavhalar va brendlarni almashtirishi kerakmi?
O‘zbekistonning birinchi atom elektr stansiyasi (AES) Jizzax viloyatining Forish tumanida, Tuzkon ko‘li yaqinida qurilmoqda. Rasmiy qurilish 2026-yil 4-iyunda boshlandi. Stansiya ikkita katta va ikkita kichik energoblokdan iborat bo‘ladi, ularning umumiy quvvati 2 110 megavattga yetadi. U qachon ishga tushadi, qancha turadi va mamlakat energetikasini qanday o‘zgartiradi?
24-oktabr kuni Abu Dabida o‘tgan UFC 333 turniri so‘nggi haftada O‘zbekistonda Google’da eng ko‘p qidirilgan mavzulardan biri bo‘ldi: unda vatandoshimiz Ramazon Temirov ham jang qildi. Oktagon ortida esa milliardlab dollarlik biznes turadi. UFC qanday pul topadi, bitta turnir nimaga arziydi va bu O‘zbekiston uchun qanday imkoniyat yaratadi?
25-oktabr kuni «Barselona» o‘z maydonida «Real Madrid»ga 1:2 hisobida yutqazdi. O‘yin Toshkent vaqti bilan tungi soat birda boshlangan bo‘lsa-da, so‘nggi haftada O‘zbekistonda Google’da eng ko‘p qidirilgan mavzu bo‘ldi. Bu ikki klub yiliga jami 2,28 milliard yevro daromad oladi. El Clásico ularning brendi uchun nima beradi va undan qanday saboq olish mumkin?
Hukumat isitish va issiq suv tariflarini oshirish loyihasini muhokamaga qo‘ydi: Toshkentda isitish narxi 30 foizga oshib, 1 kvadrat metr uchun kuniga 314 so‘m bo‘lishi mumkin. Loyiha hali tasdiqlanmagan, muhokama 28-oktabrda tugaydi. 60 kvadrat metrli kvartira uchun oyiga qancha to‘lanadi va to‘lovni qanday kamaytirish mumkin?
29–30-oktabrda Anqarada Turkiy davlatlar tashkilotining (TDT) 13-sammiti o‘tadi. Unda raislik Ozarbayjondan Turkiyaga o‘tadi, Anqara deklaratsiyasi qabul qilinishi kutilmoqda. O‘zbekiston uchun sammit iqtisodiy ahamiyatga ham ega: unda Turkiya bilan imtiyozli savdoni kengaytiruvchi hujjat imzolanishi mumkin. Turkiy bozorlar o‘zbek tadbirkori uchun qanchalik katta va sammitdan nima kutilmoqda?
Xitoyda sun’iy intellekt va yarimo‘tkazgich kompaniyalari aksiyalari to‘rt oyga yetmay qariyb 40 foiz arzonlashdi. Shanxaydagi STAR50 indeksining qulashi taxminan 480 milliard dollarlik bozor qiymatini yo‘qqa chiqardi. Bozor ishtirokchilari buni «SI pufagining yorilishi» deb atay boshladi. Bu atama qanchalik to‘g‘ri va pasayish jahon bozorlariga qanday ta’sir qilishi mumkin?
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay ishga tushdi: 27-oktabrdan o‘zbek banklari chiqargan Visa va Mastercard kartalarini iPhone’dagi Apple Wallet va Android’dagi Google Wallet ilovasiga qo‘shish mumkin. Bu xizmatlar nima uchun kerak, mahalliy to‘lov tizimlaridan nimasi bilan farq qiladi va xalqaro platformalarda pul topishga qanday ta’sir qiladi?
Afg‘oniston O‘zbekistonning eng tez o‘sayotgan savdo hamkorlaridan biriga aylandi: 2026-yilning yanvar–avgust oylarida savdo hajmi 1,42 milliard dollarga yetib, 40,9 foizga o‘sdi. O‘zbekiston bu bozorning asosiy ta’minotchilaridan biriga aylanib, energetika, logistika va tranzit loyihalarini ham ilgari surmoqda. Afg‘on iqtisodiyoti qanday holatda va o‘zbek biznesi nimaga pul tikmoqda?
AQSh Davlat kotibi Marko Rubioning 19-oktabrdagi Samarqand tashrifi chog‘ida O‘zbekiston va Amerika kompaniyalari qariyb 12 milliard dollarlik 54 ta kelishuv va istiqbolli tashabbusdan iborat to‘plamni e’lon qildi. Ular temir yo‘l, minerallar, moliya, aviatsiya va raqamli texnologiyalarni qamrab oladi, ammo qaysi qismi aniq shartnoma, qaysi qismi niyat ekani oshkor qilinmagan.
