Isitish tarifi 2026: Toshkentda qancha to‘lanadi?

Hukumat isitish va issiq suv tariflarini oshirish loyihasini muhokamaga qo‘ydi: Toshkentda isitish narxi 30 foizga oshib, 1 kvadrat metr uchun kuniga 314 so‘m bo‘lishi mumkin. Loyiha hali tasdiqlanmagan, muhokama 28-oktabrda tugaydi. 60 kvadrat metrli kvartira uchun oyiga qancha to‘lanadi va to‘lovni qanday kamaytirish mumkin?

Loyihada nimalar taklif qilingan?

Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi tayyorlagan Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi 13-oktabrda jamoatchilik muhokamasiga qo‘yildi. Toshkent shahri uchun taklif qilingan tariflar quyidagicha (QQS bilan):

Xizmat	Amaldagi	Taklif
Isitish, 1 m² uchun kuniga	241,44 so‘m	314 so‘m
Issiqlik energiyasi, 1 Gkal	156 643 so‘m	203 636 so‘m
Issiq suv, hisoblagich bilan, 1 m³	8 928,67 so‘m	11 607 so‘m
Issiq suv, hisoblagichsiz, kishi boshiga oyiga	52 303,39 so‘m	45 330 so‘m

Hisoblagichsiz issiq suv narxi pasayishining sababi oddiy: hozir bunday iste’molchilarga 1,5 barobarlik oshiruvchi koeffitsiyent qo‘llanadi, loyihada esa u bekor qilinadi. Bazaviy tarif 30 foizga oshsa ham, yakuniy to‘lov kamayadi.

Loyihada barcha viloyatlar uchun ham yangi tariflar belgilangan. Tadbirkorlar uchun tarif alohida tasdiqlanadi: rasmiylar 15-oktabrdagi matbuot anjumanida Toshkent, Farg‘ona va Xorazmda yuridik shaxslar uchun tarif o‘zgarishsiz qolishini ma’lum qildi. Hozir Toshkentda korxonalar 1 Gkal issiqlik uchun aholiga nisbatan qariyb 2,4 barobar qimmat narx to‘laydi.

Oyiga qancha to‘lanadi?

Toshkentda 2023-yil dekabridan beri isitish uchun to‘lov oddiy formula bilan hisoblanadi: isitiladigan maydon × isitish mavsumidagi kunlar × kunlik tarif. To‘lov faqat isitish yoqilgan kunlar uchun olinadi.

Kvartira maydoni	Hozir (31 kun)	Taklif bo‘yicha (31 kun)	Farq
40 m²	299 386 so‘m	389 360 so‘m	+89 974 so‘m
60 m²	449 078 so‘m	584 040 so‘m	+134 962 so‘m
80 m²	598 771 so‘m	778 720 so‘m	+179 949 so‘m

Isitish mavsumi odatda noyabr boshidan mart oyining ikkinchi yarmigacha, ya’ni taxminan 140 kun davom etadi. Shu hisobda 60 kvadrat metrli kvartira uchun butun mavsumdagi qo‘shimcha xarajat taxminan 610 ming so‘mni tashkil etadi. Mavsum qachon boshlanishini shahar hokimi meteorologik ma’lumotlarga qarab belgilaydi: o‘rtacha sutkalik harorat ketma-ket besh kun +8 darajadan past bo‘lsa, isitish yoqiladi. O‘tgan yili turar joylarda isitish 5-noyabrdan boshlangan.

Nega tarif oshirilmoqda?

Asosiy sabab — isitish narxi uning haqiqiy tannarxidan ancha past. Iqtisodiyot va moliya vaziri o‘rinbosari Xurshid Mustafoyevning so‘zlariga ko‘ra, aholi xizmat tannarxining qariyb 20 foizini to‘laydi, qolgan qismini davlat byudjeti subsidiya sifatida qoplaydi. Rasmiylar ma’lumotiga ko‘ra, 30 foizlik oshishdan keyin ham tarif bilan tannarx o‘rtasidagi farq qariyb to‘rt barobar bo‘lib qoladi.

Prezident Mirziyoyevning 2025-yil 11-martdagi qaroriga ko‘ra, aholi uchun isitish tariflari 2030-yilgacha bosqichma-bosqich tannarx darajasiga yetkazilishi kerak. Bundan tashqari, 2026-yil 1-iyundan yoqilg‘i-energetika resurslari narxi oshgan. Loyihaga ko‘ra, 2028-yildan tariflar har yili 1-maydan inflyatsiyaga qarab indeksatsiya qilinadi va bir martalik oshish 10 foizdan oshmaydi. Bu narxlarning keskin sakrashi o‘rniga oldindan ma’lum, bosqichma-bosqich o‘zgarishini ta’minlaydi.

Tarif bilan birga xizmat samaradorligiga ham talab qo‘yilmoqda. Loyihaga ko‘ra, issiqlik ta’minoti korxonalari xarajatlarini har yili kamida 15 foizga qisqartirish dasturini ishlab chiqishi kerak.

Tarmoq qanday yangilanmoqda?

Toshkentda issiqlik ta’minotini davlat-xususiy sheriklik asosida fransuz Veolia kompaniyasining Veolia Energy Tashkent korxonasi boshqaradi. Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, tarmoqdagi issiqlik yo‘qotishlari 2022-yildagi 44,3 foizdan 2024-yilda 33,4 foizga kamaygan. 2022–2024-yillarda qariyb 187 kilometr quvur almashtirilgan, ammo tarmoqning 68 foizi hali yangilanishga muhtoj.

Hisob palatasi bu loyihani tekshirib, natijalarini 2026-yil 8-iyulda e’lon qildi. Audit natijasida ortiqcha hisoblangan 187,7 milliard so‘m subsidiya davlat byudjetiga qaytarilgan. Hisob palatasi uylarga issiqlik hisoblagichlarini o‘rnatish ortda qolayotganini ham qayd etdi: rejadagi 13 600 ta hisoblagichdan 941 tasi o‘rnatilgan. Aynan shu yo‘nalishda iste’molchilar uchun katta tejash imkoniyati bor.

Kimlarga yordam beriladi?

Tarif oshishi bilan birga ijtimoiy himoya choralari ham taklif qilingan:

Bir martalik yordam. Ehtiyojmand oilalarga 2026/27-yilgi isitish mavsumi uchun 1 million so‘m berilishi rejalashtirilgan. Ijtimoiy reyestrda bo‘lmagan, ammo daromadi minimal iste’mol xarajatlarining ikki barobarigacha (Toshkentda uch barobarigacha) bo‘lgan oilalar ham yordam olishi mumkin. Qamrov — 1 million 17 mingdan ortiq xonadon. Yolg‘iz keksalar, parvarishga muhtojlar va yetim bolalar oilalariga alohida e’tibor qaratiladi.
Uylarni isitish samaradorligini oshirish. «Og‘ir» toifadagi mahallalarda 3 000 ta uyga issiqlik izolyatsiyasi, energiya tejamkor deraza-eshiklar, quyosh panellari va geliokollektorlar o‘rnatish uchun 240 milliard so‘m ajratiladi.
Elektr me’yori. Gazlashtirilmagan hududlarda qishki imtiyozli elektr me’yorini oyiga 200 kilovatt-soatdan 350 kilovatt-soatgacha oshirish taklif qilingan.

Bir martalik yordamni olish tartibi qaror qabul qilingach aniqlanadi. Hozir ham mahalladagi «yettilik» orqali isitish uchun 2 million so‘mgacha yordam olish imkoniyati mavjud.

To‘lovni qanday kamaytirish mumkin?

Toshkentda isitish uchun to‘lov kvadrat metr bo‘yicha olingani sababli, kvartira ichida issiqlikni tejash oylik hisobni o‘zgartirmaydi. To‘lovni kamaytirishning haqiqiy yo‘llari quyidagilar:

Uy uchun issiqlik hisoblagichi. Hisoblagich uy haqiqatda qancha issiqlik ishlatganini ko‘rsatadi va to‘lovni iste’molga bog‘lash uchun asos bo‘ladi. Yaxshi izolyatsiya qilingan uyda bunday hisob kvadrat metr bo‘yicha to‘lovdan arzonroq bo‘lishi mumkin. Hisoblagich o‘rnatish va u bo‘yicha hisob-kitob tartibini uy boshqaruv kompaniyasi hamda Veolia Energy Tashkent bilan aniqlash kerak.
Individual issiqlik punkti. U uyga beriladigan issiqlikni ob-havoga qarab avtomatik rostlaydi va isrofni kamaytiradi.
Issiq suv hisoblagichi. Hisoblagich bilan to‘lov iste’molga bog‘liq bo‘ladi. Kishi boshiga oyiga 3,9 kub metrdan kam issiq suv ishlatilsa, hisoblagich foydali. Ko‘proq ishlatilsa, yangi tariflarda hisoblagichsiz to‘lov arzonroq chiqishi mumkin.
Podezd va uy izolyatsiyasi. Podezd eshigi, deraza va podvalni izolyatsiya qilish xonadonlarda issiqlikni saqlaydi va uy hisoblagichi bo‘lsa, to‘lovni kamaytirishi mumkin.

Muammo yuzaga kelsa, Veolia Energy Tashkent aloqa markazining 1347 raqamiga, uy ichidagi nosozliklar bo‘yicha esa uy boshqaruv kompaniyasiga murojaat qilish mumkin.

Keyin nima bo‘ladi?

Loyiha bo‘yicha takliflar 28-oktabrgacha qabul qilinadi. Shundan so‘ng hujjat yakunlanib, Vazirlar Mahkamasi qarori sifatida tasdiqlanishi kutilmoqda. Yakuniy raqamlar loyihadagidan farq qilishi mumkin, shuning uchun to‘lovni rejalashtirishda rasmiy qaror e’lon qilinishini kuzatish kerak.

Tariflarning bosqichma-bosqich tannarxga yaqinlashishi issiqlik ta’minoti korxonalariga tarmoqni yangilash uchun barqaror mablag‘ beradi. Bu esa kelgusida uzilishlarning kamayishi va xizmat sifatining oshishini anglatadi. Aholi uchun eng muhim xulosa — uyda hisoblagich va issiqlik punkti o‘rnatilishiga erishish, chunki ular tarifdan qat’i nazar haqiqiy iste’mol uchun to‘lashga yo‘l ochadi.