O‘zbekistonda biznes yuritish: soliqlar, qonunchilik o‘zgarishlari, davlat dasturlari va tadbirkorlar uchun amaliy tushuntirishlar.
Qatar amiri shayx Tamim bin Hamad Ol Soniy 26-oktabr kuni Toshkentda Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan muzokara o‘tkazdi. Strategik sheriklar savdo, investitsiya va gumanitar loyihalarni kengaytirishga kelishdi. Qatar kapitali qaysi sohalarga kirmoqda va o‘zbek biznesi bundan qanday foyda olishi mumkin?
O‘zbekiston Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zolikning yakuniy bosqichiga yetdi. Bozorga kirish bo‘yicha 35 ta muzokaradan 34 tasida kelishildi, ishchi guruhning navbatdagi yig‘ilishi kuz oxiriga mo‘ljallangan, Prezident Mirziyoyev esa a’zolikni shu yil yakunlashni milliy ustuvorlik deb belgilagan. A’zolik tadbirkor uchun nimani anglatadi va qaysi sohalarda o‘zgarishlar sezilarli bo‘ladi?
Prezident Shavkat Mirziyoyev 21-oktabr, O‘zbek tili bayrami kuni lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosiga o‘zgartirish kiritish to‘g‘risidagi qonunni imzoladi. Qonun 2027-yil 22-apreldan kuchga kiradi: to‘rt harf yangi ko‘rinish oladi. Kompaniyalar hujjatlar, peshlavhalar va brendlarni almashtirishi kerakmi?
O‘zbekistonning birinchi atom elektr stansiyasi (AES) Jizzax viloyatining Forish tumanida, Tuzkon ko‘li yaqinida qurilmoqda. Rasmiy qurilish 2026-yil 4-iyunda boshlandi. Stansiya ikkita katta va ikkita kichik energoblokdan iborat bo‘ladi, ularning umumiy quvvati 2 110 megavattga yetadi. U qachon ishga tushadi, qancha turadi va mamlakat energetikasini qanday o‘zgartiradi?
Hukumat isitish va issiq suv tariflarini oshirish loyihasini muhokamaga qo‘ydi: Toshkentda isitish narxi 30 foizga oshib, 1 kvadrat metr uchun kuniga 314 so‘m bo‘lishi mumkin. Loyiha hali tasdiqlanmagan, muhokama 28-oktabrda tugaydi. 60 kvadrat metrli kvartira uchun oyiga qancha to‘lanadi va to‘lovni qanday kamaytirish mumkin?
29–30-oktabrda Anqarada Turkiy davlatlar tashkilotining (TDT) 13-sammiti o‘tadi. Unda raislik Ozarbayjondan Turkiyaga o‘tadi, Anqara deklaratsiyasi qabul qilinishi kutilmoqda. O‘zbekiston uchun sammit iqtisodiy ahamiyatga ham ega: unda Turkiya bilan imtiyozli savdoni kengaytiruvchi hujjat imzolanishi mumkin. Turkiy bozorlar o‘zbek tadbirkori uchun qanchalik katta va sammitdan nima kutilmoqda?
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay ishga tushdi: 27-oktabrdan o‘zbek banklari chiqargan Visa va Mastercard kartalarini iPhone’dagi Apple Wallet va Android’dagi Google Wallet ilovasiga qo‘shish mumkin. Bu xizmatlar nima uchun kerak, mahalliy to‘lov tizimlaridan nimasi bilan farq qiladi va xalqaro platformalarda pul topishga qanday ta’sir qiladi?
O‘zbekiston iqtisodiyoti agrar asosdan sanoat va xizmatlarga o‘tmoqda: 2025-yilda ishlab chiqarish sanoati YaIMning 20,8, xizmatlar 46,5 foizini berdi. 35 yillik o‘zgarishni o‘zingiz ijro eting, sohani tanlab ajrating va taxminingizni sinang.
O‘zbekistonning davlat qarzi 2025-yil oxirida YaIMning 31,9 foizini tashkil etdi — qonundagi 60 foizlik chegaradan deyarli ikki barobar past. Jami tashqi qarz, kompaniyalar qarzi bilan birga, 2026-yil 1-iyulda 84,1 mlrd dollar. Qarz yuki o‘lchagichi, 34 yillik tarix, kreditorlar va mablag‘lar yo‘nalishi.
O‘zbekiston eksporti 1992-yildagi 2,7 mlrd dollardan 2025-yilda 32,3 mlrd dollarga yetdi, import — 52,7 mlrd dollarga. Taxminingizni sinang, 34 yillik yo‘lni ko‘ring, eksport va import tarkibini hamda asosiy hamkorlarni o‘zingiz tanlab o‘rganing.
1926-yilda hozirgi O‘zbekiston hududida taxminan 4,75 million kishi yashagan, 2026-yil 1-iyulda — 38,5 million. Aholini ro‘yxatga olish natijalari va Statistika agentligi ma’lumotlari asosida bir asrlik demografiya: aholi soni, tug‘ilish, yosh tarkibi va viloyatlar.
Afg‘oniston O‘zbekistonning eng tez o‘sayotgan savdo hamkorlaridan biriga aylandi: 2026-yilning yanvar–avgust oylarida savdo hajmi 1,42 milliard dollarga yetib, 40,9 foizga o‘sdi. O‘zbekiston bu bozorning asosiy ta’minotchilaridan biriga aylanib, energetika, logistika va tranzit loyihalarini ham ilgari surmoqda. Afg‘on iqtisodiyoti qanday holatda va o‘zbek biznesi nimaga pul tikmoqda?
