IFCB Iman Invest bilan hamkorlikni to‘xtatdi, kompaniya mustaqil shariat auditini boshladi

Bayonotni kim e’lon qildi?

Bayonot IFCB a’zosi, islom moliyasi bo‘yicha auditor va maslahatchi Mahmud Usmonning YouTube kanalida 25-oktabr kuni video ko‘rinishida e’lon qilindi. Videoda u kengash nomidan gapiradi. Bayonot oxirida kengash a’zolari sifatida Mahmud Usmon (Al-Azhar universiteti doktoranti, islom moliyasi bo‘yicha auditor) va huquqshunos, yuridik fanlar doktori Husayn Rajabov ko‘rsatilgan. Video bir sutkada 36 mingdan ortiq marta ko‘rilgan.

IFCB Iman Invest bilan ikki yildan ortiq hamkorlik qilgan. Kengash bayonotiga ko‘ra, u shu kungacha kompaniya faoliyatining halolligi bo‘yicha yakuniy xulosa bermagan va shariat auditini davom ettirayotgan edi.

Kengash nimani aniqlaganini aytdi

Bayonotdagi bayon qilingan holatlar kengashning da’vosi bo‘lib, ular mustaqil manba yoki sud tomonidan tasdiqlanmagan.

Kengash so‘zlariga ko‘ra:

• Joriy yilning iyul oyida kengashga Iman Invest’da ko‘plab shubhali tranzaksiyalar borligini ko‘rsatuvchi hujjatlar kelgan. Bu tranzaksiyalar hamkorlik shartnomasiga ko‘ra kengash tasdig‘idan o‘tishi kerak bo‘lsa-da, unga taqdim etilmagan.
• Muammoni aniqlash uchun xalqaro toifadagi moliyachilar, huquqshunos va shariat auditoridan iborat taftish komissiyasi tuzilgan. U so‘nggi uch yarim oy davomida moliyaviy, huquqiy va shariat tekshiruvini o‘tkazgan.
• Tekshiruv natijasida kompaniya rahbariyati investorlar mablag‘ini islom moliyasi mezonlariga, ichki hujjatlarga va O‘zbekiston qonunchiligiga zid tarzda tasarruf etgan holatlar aniqlangan. Kengashning aytishicha, kompaniya rahbarlari bu holatlarning ko‘pini tan olib, tushuntirish xati yozgan.
• Bayonotda investorlar mablag‘i boshqa xarajatlarga ishlatilgan bo‘lishi mumkinligi aytildi.
• Natijada kompaniyada bir necha million dollarlik kamomad yuzaga kelgan. Kengash so‘zlariga ko‘ra, investorlar mablag‘ini qaytarishni so‘rasa, kompaniya savdodagi barcha aktivlarni qaytarib olgan taqdirda ham bu summani to‘liq qaytara olmaydi.

Kengash kompaniya mudoraba shaklida ishlashini eslatadi. Bu shartnomada investorning kapitali yoki uning bir qismi yo‘qolgan paytda foyda taqsimlash mumkin emas.

Kengash qanday xulosa va talablar qo‘ydi?

IFCB kengashi Iman Invest faoliyatini islom moliyasiga muvofiq emas deb hisoblaydi. Kengash qoidabuzarliklar to‘liq bartaraf etilmaguncha, investorlarga yetkazilgan zarar qoplanmaguncha va ular bilan shartnomalar yangilanmaguncha kompaniyaga mablag‘ kiritishni shariat nuqtai nazaridan tavsiya etmaydi.

Kengash kompaniyadan o‘z faoliyati va mahsulotlarida IFCB nomi, kengash a’zolarining ismlari va suratlaridan foydalanmaslikni talab qildi. Shuningdek, kengash kompaniya faoliyatini halol deb hisoblovchi boshqa mutaxassislarga uchta savol bilan murojaat qildi:

• Kompaniyada g‘arar, ribo yoki mablag‘ni noto‘g‘ri tasarruf etish holatlari bormi?
• Kamomadga olib kelgan omillar to‘liq o‘rganilganmi?
• Investorlar mablag‘ini so‘rasa, kompaniya uni qaytara oladimi?

IFCB xulosaning to‘liq matni va asoslarini keyinroq e’lon qilishini, ularni mustaqil auditorlar va davlat idoralariga ko‘rsatishga tayyor ekanini aytdi.

IMAN nima deydi?

IMAN jamoasi 25-oktabr kuni o‘zining rasmiy Telegram kanalida investorlarga murojaat e’lon qildi. Unda kompaniya IFCB bayonotidan xabardor ekanini va ko‘tarilgan masalalarga «jiddiy qarashini» aytdi.

Kompaniya ma’lum qilishicha:

• Videomurojaatdagi fikrlarni xolis baholash uchun Shayx Muhammad Taqiy Usmoniyning o‘g‘li Muftiy Hasan Usmoniyga tegishli Usmani’s auditorlik kompaniyasi bilan mustaqil shariat auditi o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishilgan va audit boshlangan.
• Audit natijalari «qanday bo‘lishidan qat’i nazar» ochiq e’lon qilinadi.
• Bir necha olimdan iborat yangi ichki islom moliyasi kengashi tuzilmoqda, uning tarkibi alohida e’lon qilinadi.
• Yangi kengash ish boshlaguncha yangi mahsulotlarni ishga tushirish va mavjud mahsulotlarga o‘zgartirish kiritish to‘xtatilgan.
• Kompaniya IFCB jamoasiga hurmat bilan qarashini va ochiq muloqotga tayyorligini aytdi.

IMAN investorlarni vaziyatga oydinlik kiritilguncha shoshilinch qarorlar qabul qilmaslikka chaqirdi. 26-oktabr ertalab kanalda kompaniya rahbariyatining videomurojaati ham e’lon qilindi. Unga ilova qilingan matnda rahbariyat investorlardan sabr qilishni va qarorlarni «mish-mishlarga emas, tasdiqlangan ma’lumotlarga» asoslanib qabul qilishni so‘radi.

Kompaniyaning yozma murojaatida kengash aytgan kamomad va mablag‘lar tasarrufi haqidagi da’volarga alohida to‘xtalinmagan.

Usmani’s kompaniyasi IMAN bilan avval ham ishlagan: 2025-yil sentabrida IMAN haqidagi reklama materialida kompaniya mahsulotlarining AAOIFI standartlariga muvofiqligi Usmani’s auditi bilan tasdiqlangani aytilgan edi.

Kompaniya avval ham o‘z mahsulotlari shariat tamoyillariga muvofiqligini bildirib kelgan. 30-sentabrda IMAN investorlarning 2025-yil sentabridan 2026-yil avgustigacha bo‘lgan 12 oylik daromadliligini e’lon qilgan: tanlangan strategiyaga qarab 17,0% dan 21,4% gacha. Bu kompaniyaning o‘z ma’lumoti bo‘lib, mustaqil tekshirilmagan.

Iman Invest haqida

Iman Invest 2019–2020-yillarda Toshkentda tashkil etilgan. Hozir u IMAN Holding tarkibida ishlaydi. Holding IMANUM investitsiya ilovasi, IMAN Nasiya muddatli to‘lov xizmati va Adl Invest sho‘ba kompaniyasini o‘z ichiga oladi. Iyul oyida holding Adl Neobank loyihasini, sentabr oxirida esa yirik investorlar uchun Toshkentda Priority Office ochganini e’lon qilgan. Bu haqdagi materiallar OAV’da reklama sifatida chiqqan.

Islom moliyasi O‘zbekistonda yangi soha. Islomiy bank faoliyati to‘g‘risidagi qonun 2026-yil 29-iyunda kuchga kirgan, Markaziy bank huzurida islom moliyasi bo‘yicha kengash tuzilgan. Markaziy bank bu sohani rivojlantirish rejalarini iyun oyida bayon qilgan.

Investorlar nimani hisobga olishi mumkin?

IFCB bayonotida bu kabi kompaniyalarga mablag‘ kiritishdan oldin quyidagilarni tekshirish tavsiya etilgan:

• kompaniya faoliyati qonuniy asosda yuritilayotgani va litsenziyasi;
• moliyaviy, huquqiy va shariat auditlari o‘tkazilgani;
• shariat kengashining yakuniy xulosasi bor-yo‘qligi.

Iman Invest’ga mablag‘ kiritgan investorlar shartnoma shartlari, mablag‘ni qaytarish tartibi va muddatlari bo‘yicha kompaniyaning o‘zidan yozma javob so‘rashi mumkin. Kompaniyaning murojaat telefoni: +998 78 122 00 30.

HBR.uz bu mavzuni kuzatishda davom etadi.