Dekret pulini hisoblash 2026: qanday hisoblanadi va qanday olinadi?

Qisqasi: dekret puli qanday hisoblanadi?

1. Formula: nafaqa = o‘rtacha oylik ish haqi ÷ 25,3 × staj koeffitsiyenti × to‘lanadigan kunlar soni.
2. O‘rtacha ish haqi: dekret boshlangan oydan oldingi 12 oylik ish haqi yig‘indisi 12 ga bo‘linadi. Yuqori chegara — 13 600 000 so‘m.
3. Staj koeffitsiyenti: 10–24 oy sug‘urta staji — 75 foiz, 25–60 oy — 85 foiz, 61 oy va undan ko‘p — 100 foiz.
4. Kunlar: 126 kalendar kundan yakshanba va bayram kunlari chiqariladi, odatda 108 kundan oshmaydi.
5. Taxminiy natija: 100 foizli koeffitsiyentda dekret puli o‘rtacha oylik ish haqining taxminan 4,3 baravariga teng.

Dekret puli olishning yangi tartibi: 2026-yilda nima o‘zgardi?

2026-yilgacha xususiy kompaniyada ishlaydigan ayolning dekret pulini asosan ish beruvchi to‘lardi, davlat esa uni cheklangan miqdorda qoplardi. Shuning uchun nafaqa miqdori ko‘pincha kompaniyaning moliyaviy imkoniyatiga qarab belgilanardi.

Yangi tizim uchta hujjatga asoslanadi:

• Prezidentning 2025-yil 3-noyabrdagi PF-206-son Farmoni: 2026-yil 1-yanvardan homiladorlik va tug‘ish nafaqasi Ijtimoiy himoya milliy agentligi huzuridagi Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi proaktiv shaklda, ya’ni arizasiz to‘laydi;
• 2025-yil 9-dekabrdagi O‘RQ-1101-son «Davlat ijtimoiy sug‘urtasi to‘g‘risida»gi Qonun;
• Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796-son qarori. Uning 4-ilovasi nafaqani tayinlash va to‘lash tartibini, staj koeffitsiyentlari va formulani belgilaydi.

Natija raqamlarda ko‘rinmoqda. Ijtimoiy himoya milliy agentligi ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yil yanvar–sentabr oylarida nafaqa olgan xususiy sektor xodimlari soni 20 906 nafarga yetdi, bu 2025-yildagidan taxminan 2,2 baravar ko‘p. Xususiy sektorda o‘rtacha to‘lov 2,7 million so‘mdan 13,6 million so‘mga oshgan.

Dekret ta’tili necha kun va kimga beriladi?

Davlat xizmatlari portalidagi tushuntirishga va 796-son qarorga ko‘ra homiladorlik va tug‘ish ta’tili quyidagicha beriladi.

Ta’til jamlangan holda beriladi. Ya’ni tug‘ruqdan oldin haqiqatda necha kun dam olganingizdan qat’i nazar, ta’tilning to‘liq muddati saqlanadi.

796-son qarorning 4-ilovasiga ko‘ra nafaqa olish huquqi quyidagilarga beriladi:

• mehnat shartnomasi bo‘yicha ishlaydigan ayollar, shu jumladan sinov muddatida;
• jismoniy yoki yuridik shaxslarga fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida xizmat ko‘rsatadiganlar;
• qonunchilikda belgilangan boshqa rasmiy faoliyat bilan shug‘ullanadiganlar;
• ixtiyoriy ravishda sug‘urta badali to‘laydigan shaxslar, masalan o‘zini o‘zi band shaxslar.

Asosiy shartlar ikkita: kamida 10 oylik sug‘urta staji va sug‘urta hodisasi (bu holatda — dekret ta’tili) yuz bergan oydan oldingi 6 oy davomida uzluksiz staj. Ish haqi saqlanmagan oylar va vaqtincha mehnatga layoqatsizlik, ya’ni kasallik varaqasi bilan o‘tgan davrlar bu olti oylik stajni uzmaydi.

Dekret puli formulasi va staj koeffitsiyentlari

796-son qarorning 4-ilovasidagi formula:

Nafaqa = O‘OIH ÷ 25,3 × SK × KS

• O‘OIH — hisoblangan o‘rtacha oylik ish haqi. U sug‘urta hodisasi yuz bergan oydan oldingi 12 oylik ish haqi yig‘indisini 12 ga bo‘lib topiladi. Sug‘urta staji 12 oydan kam bo‘lsa, yig‘indi ishlangan oylar soniga bo‘linadi.
• 25,3 — oydagi ish kunlarining o‘rtacha soni.
• SK — staj koeffitsiyenti.
• KS — Jamg‘arma hisobidan to‘lanadigan kunlar soni. Yakshanba va Mehnat kodeksining 208-moddasida belgilangan bayram kunlari hisobga olinmaydi.

Staj koeffitsiyenti:

Yuqori chegara. Maoshingiz qancha bo‘lmasin, majburiy sug‘urtalangan shaxslar uchun o‘rtacha ish haqining eng kam ish haqi (MHTEKM) 10 baravaridan oshmagan qismi hisobga olinadi. PF-115-son Farmoniga ko‘ra MHTEKM 2026-yil 1-sentabrdan 1 360 000 so‘m, demak chegara 13 600 000 so‘m. Ixtiyoriy sug‘urtalanganlar uchun nafaqaga alohida yuqori chegara belgilangan.

Dekret pulini hisoblash 2026: misollar

Quyidagi hisoblarda 126 kunlik ta’til davriga 18 ta yakshanba to‘g‘ri keladi va bayram kuni yo‘q deb olingan: KS = 126 − 18 = 108 kun. Ta’til davriga bayram to‘g‘ri kelsa, KS kamayadi va nafaqa ham shunga mos ravishda kam chiqadi.

Uchinchi qator hisobini qadamma-qadam ko‘ramiz:

1. Kunlik summa: 6 000 000 ÷ 25,3 = 237 154,15 so‘m.
2. Staj koeffitsiyenti 100 foiz: 237 154,15 × 1,00 = 237 154,15 so‘m.
3. To‘lanadigan kunlar: 237 154,15 × 108 = 25 612 648 so‘m.

Agar shu 126 kunlik davrga ikki bayram kuni to‘g‘ri kelsa, KS = 106 va nafaqa 25 138 340 so‘m bo‘ladi.

Bu hisoblar taxminiy. Aniq KS mehnatga layoqatsizlik varaqasidagi sanalarga, o‘rtacha ish haqi esa Jamg‘arma bazasidagi oylik ma’lumotlarga qarab aniqlanadi. Ish haqi qanday shakllanishi va undan qanday soliq ushlanishi ish haqi hisoblash bo‘yicha maqolamizda tushuntirilgan.

Ixtiyoriy sug‘urtalanganlar uchun. 796-son qarorga ko‘ra ixtiyoriy badal to‘laydigan shaxsning o‘rtacha ish haqi badal summasidan topiladi: badal stavkaga bo‘linadi va 100 ga ko‘paytiriladi. Qarordagi misol: 2026-yil yanvari uchun 5 foizli stavkada 150 000 so‘m badal to‘lagan shaxsning shu oydagi ish haqi 3 000 000 so‘m deb olinadi. 2026-yil 1-yanvardan ixtiyoriy badal to‘langan oylar sug‘urta stajiga ham kiradi.

Dekretga chiqish tartibi: qadam-baqadam

1. Homiladorlikni hisobga qo‘ying. Ayol oilaviy poliklinika yoki ayollar konsultatsiyasida kuzatuvda bo‘ladi. Tug‘ruqqacha 70 kun qolganda shifokor elektron mehnatga layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtiradi.
2. Ish beruvchiga ariza bering. Varaqa asosida ish beruvchi homiladorlik va tug‘ish ta’tili haqida buyruq chiqaradi va uni «Yagona milliy mehnat tizimi»da (YaMMT) aks ettiradi. Mehnat munosabatlari mehnat shartnomasida to‘g‘ri rasmiylashtirilgan bo‘lishi muhim.
3. Ma’lumotlar avtomatik uzatiladi. Varaqa sog‘liqni saqlash axborot tizimidan Jamg‘armaning «Ijtimoiy sug‘urta» moduliga o‘zi tushadi. Staj, ish haqi va ta’til ma’lumotlari boshqa idoralar tizimidan olinadi.
4. Nafaqa tayinlanadi. Varaqa yopilgach va shartlar bajarilgan bo‘lsa, nafaqa avtomatik tayinlanadi. Bu haqda SMS, yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki ish beruvchi kabineti orqali xabar olasiz.
5. Pul ijtimoiy kartaga tushadi. Nafaqa oyning 1–15-sanalarida tayinlansa, ro‘yxat shu oyning 25-sanasigacha to‘lov agentiga yuboriladi. 16-sanadan oy oxirigacha tayinlanganlari keyingi oyning 10-sanasigacha yuboriladi. Pul shundan keyin 5 ish kuni ichida kartaga o‘tkaziladi. Ijtimoiy karta bo‘lmasa, «Ijtimoiy karta» tizimida virtual karta ochiladi.
6. Murakkab tug‘ruqda ta’til uzaytiriladi. Buning uchun qo‘shimcha varaqa rasmiylashtiriladi. Qo‘shimcha kunlar uchun nafaqa oxirgi nafaqa ko‘rsatkichlari asosida hisoblanadi.
7. Bola parvarishi ta’tilini rasmiylashtiring. Dekret tugagach, xohlasangiz, bola 2 yoshga to‘lguncha nafaqa to‘lanadigan ta’til olasiz, nafaqa Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda to‘lanadi. Bola 3 yoshga to‘lguncha esa haq to‘lanmaydigan qo‘shimcha ta’til olish mumkin. Bu davrda ish o‘rningiz saqlanadi.

Nafaqa tayinlanmasa yoki miqdori noto‘g‘ri bo‘lsa, avval ish beruvchi YaMMTga ma’lumotlarni to‘g‘ri kiritganini tekshiring, so‘ng Ijtimoiy himoya milliy agentligining hududiy bo‘limiga murojaat qiling.

Qanday hujjatlar kerak bo‘ladi?

Yangi tartibda nafaqa uchun alohida hujjatlar to‘plami talab qilinmaydi. Ammo quyidagilar tizimda to‘g‘ri aks etganini tekshirish kerak:

• elektron mehnatga layoqatsizlik varaqasi;
• ish beruvchining homiladorlik va tug‘ish ta’tili haqidagi buyrug‘i;
• YaMMTdagi mehnat shartnomasi va ish staji ma’lumotlari;
• oxirgi 12 oylik ish haqi va undan to‘langan ijtimoiy soliq ma’lumotlari;
• ijtimoiy karta yoki bank kartasi rekvizitlari;
• ixtiyoriy sug‘urtalanganlar uchun badal to‘langanini tasdiqlovchi ma’lumot.

Ish haqining bir qismi norasmiy to‘lansa, nafaqa faqat rasmiy qism bo‘yicha hisoblanadi. Shuning uchun rasmiy maosh nafaqani ham, kelajakdagi pensiyani ham belgilaydi. Eng kam ish haqi qancha ekanini eng kam ish haqi 2026 haqidagi maqolamizdan bilishingiz mumkin.

Yangi tizimda dekret puli ish beruvchining imkoniyatiga emas, xodimning stajiga va rasmiy ish haqiga bog‘liq. Homiladorlikni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz, oxirgi bir yildagi ish haqingiz va stajingiz YaMMTda to‘liq aks etganini hozirdan tekshiring. Kamchilik bo‘lsa, ish beruvchidan ma’lumotlarni to‘g‘rilashni so‘rang.

Ko‘p beriladigan savollar

Dekret puli qanday hisoblanadi?

Oxirgi 12 oylik o‘rtacha ish haqi 25,3 ga bo‘linadi, staj koeffitsiyentiga va to‘lanadigan kunlar soniga ko‘paytiriladi. Koeffitsiyent sug‘urta stajiga qarab 75, 85 yoki 100 foiz bo‘ladi. Hisobga olinadigan o‘rtacha ish haqi 13 600 000 so‘mdan oshmaydi.

Dekret puli olishning yangi tartibi qachondan amal qiladi?

Yangi tartib 2026-yil 1-yanvardan yuzaga kelgan sug‘urta hodisalariga nisbatan qo‘llanadi. Nafaqani Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi ariza talab qilmasdan tayinlaydi va ijtimoiy kartaga o‘tkazadi. Ish beruvchi nafaqani o‘z hisobidan to‘lamaydi.

Dekret pulini olish uchun qancha staj kerak?

Kamida 10 oylik sug‘urta staji va dekret boshlangan oydan oldingi 6 oy davomida uzluksiz staj kerak. Staj 10 oydan 24 oygacha bo‘lsa, nafaqa o‘rtacha ish haqining 75 foizi bo‘yicha, 25–60 oy bo‘lsa 85 foizi bo‘yicha hisoblanadi. 61 oydan ko‘p stajda koeffitsiyent 100 foiz.

Dekretga chiqish tartibi qanday?

Tug‘ruqqacha 70 kun qolganda shifokor elektron mehnatga layoqatsizlik varaqasini beradi. Uning asosida ish beruvchi ta’til haqida buyruq chiqaradi. Keyingi bosqichlar — ma’lumot uzatish, nafaqa tayinlash va to‘lash — avtomatik bajariladi.

Ishlamaydigan ayol dekret puli oladimi?

Homiladorlik va tug‘ish nafaqasi sug‘urtalangan shaxslarga to‘lanadi, shuning uchun sug‘urta staji bo‘lmasa, nafaqa tayinlanmaydi. O‘zini o‘zi band shaxslar ixtiyoriy badal to‘lab sug‘urta stajini to‘plashi mumkin. Kam ta’minlangan oilalar uchun ijtimoiy himoya organlari orqali alohida yordam turlari bor.