Ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnomani qanday olish mumkin?

Qisqasi: ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnomani qayerdan olish mumkin?

1. Onlayn, bir necha daqiqada: my.gov.uz’da OneID orqali kirib, «Hisoblangan ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma» xizmatiga ariza yuboring. Xizmat bepul, hujjat talab qilinmaydi.
2. Ish joyidan: buxgalteriya yoki kadrlar bo‘limiga yozma ariza bering. Ish beruvchi ma’lumotnomani uch ish kuni ichida berishi shart.
3. Tashkilot yopilgan bo‘lsa: davlat xizmatlari markazi yoki Yagona portal orqali arxiv ma’lumotnomasini so‘rang. U 20 ish kunigacha tayyorlanadi.

Ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma nima va u nimaga kerak?

Ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma — xodimning ma’lum davrda qancha ish haqi olganini va undan qancha soliq ushlab qolinganini tasdiqlovchi hujjat. Odatda u quyidagi holatlarda so‘raladi:

• kredit, ipoteka, avtokredit va muddatli to‘lov — bank to‘lov qobiliyatini baholash uchun;
• viza — elchixona daromad manbaini ko‘rishni istaydi;
• ijara — uy egasi ijarachining to‘lov imkoniyatini tekshiradi;
• nafaqa va ijtimoiy yordam — daromad mezonini tasdiqlash uchun;
• yangi ish joyi — ayrim kompaniyalar avvalgi daromadni bilmoqchi bo‘ladi;
• sud va aliment ishlari — daromad miqdorini aniqlash uchun.

Ma’lumotnoma ikki xil bo‘ladi. Ish beruvchi beradigan ma’lumotnoma buxgalteriya hisobi asosida tuziladi, unda lavozim, ishga kirgan sana, oylik ish haqi va ushlanmalar yoziladi. Soliq qo‘mitasining elektron ma’lumotnomasi esa ish beruvchilar topshirgan soliq hisobotlariga tayanadi. Qaysi biri kerakligini hujjat so‘ragan tashkilotdan oldindan aniqlang: ayrim banklar faqat ish joyidan olingan, imzo va muhr qo‘yilgan ma’lumotnomani qabul qiladi.

Ish haqi haqida ma’lumotni my.gov.uz orqali olish: qadam-baqadam

Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida «Hisoblangan ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma» xizmati bor. Uni Soliq qo‘mitasi ko‘rsatadi. Xizmat sahifasiga ko‘ra, u jismoniy shaxslar uchun bepul, avtomatik tarzda bajariladi va hech qanday hujjat talab qilmaydi.

Qadamlar:

1. my.gov.uz saytiga kiring va OneID orqali avtorizatsiyadan o‘ting. Akkaunt bo‘lmasa, ro‘yxatdan o‘ting.
2. Qidiruv qatoriga «ish haqi» deb yozing va «Hisoblangan ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma» xizmatini tanlang.
3. Ariza shaklini tekshiring va «Ariza yuborish» tugmasini bosing.
4. Tayyor ma’lumotnomani shaxsiy kabinetingizdan yuklab oling.
5. Hujjatdagi ish beruvchilar ro‘yxati, oylar bo‘yicha summalar va ushlangan soliqni tekshiring.

Kerakli narsalar: OneID akkaunti, pasport yoki ID karta ma’lumotlari, telefon raqami. Qo‘shimcha hujjat kerak emas.

E’tibor bering: elektron ma’lumotnoma ish beruvchi soliq organiga topshirgan hisobotlarga asoslanadi. Agar ish beruvchi hisobotni kechiktirgan yoki xato topshirgan bo‘lsa, ma’lumotnomada summa kam yoki umuman ko‘rinmasligi mumkin. Bunday holda buxgalteriyaga murojaat qiling. Norasmiy, «konvertdagi» ish haqi hech qaysi ma’lumotnomada aks etmaydi, shuning uchun kredit va pensiya hisobida ham hisobga olinmaydi.

Mehnat faoliyati to‘g‘risidagi ma’lumotlar elektron mehnat daftarchasida ham saqlanadi. Gov.uz’dagi tushuntirishga ko‘ra, u «Yagona milliy mehnat tizimi» orqali mehnat shartnomasi tuzilganda, o‘zgartirilganda va bekor qilinganda avtomatik yangilanadi.

Ish joyidan ma’lumotnoma: qonun nima deydi?

Mehnat kodeksining 117-moddasiga ko‘ra, xodim yozma ariza bersa, ish beruvchi ish bilan bog‘liq hujjatlarni uch ish kunidan kechiktirmay berishi shart. Muddat ariza berilgan kundan hisoblanadi. Moddada bunday hujjatlar qatorida quyidagi ma’lumotnomalar sanab o‘tilgan:

• ish haqi to‘g‘risida;
• hisoblangan va haqiqatda to‘langan soliqlar va yig‘imlar haqida;
• shu ish beruvchida ishlash davri to‘g‘risida.

Xodim uchun qadamlar:

1. Rahbar nomiga qisqa yozma ariza yozing: «… maqsadida oxirgi 6 (12) oy uchun ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma berishingizni so‘rayman».
2. Arizani ro‘yxatdan o‘tkazing va sanasini yozib qo‘ying. Uch ish kuni shu sanadan hisoblanadi.
3. Ma’lumotnoma qaysi tashkilotga va qaysi tilda kerakligini ayting. Bank yoki elchixona maxsus shakl talab qilishi mumkin.
4. Tayyor hujjatda imzo, sana va chiqish raqami borligini tekshiring.

Ma’lumotnomada odatda nima yoziladi?

Jadvaldagi ism shartli. Ish beruvchi bu qatorlarni ichki shaklda tuzadi, shakl qonunda qat’iy belgilanmagan.

Kredit uchun ma’lumotnoma: bank nimaga qaraydi?

Bank uchun ma’lumotnoma kredit summasini belgilaydigan hujjat. Markaziy bankning qaroriga ko‘ra, 2026-yil 1-martdan iste’mol krediti va mikroqarz summasi cheklangan. Qarz oluvchining o‘rtacha oylik daromadi aniqlansa, kredit uning 8 baravaridan, aniqlab bo‘lmasa 5 baravaridan oshmasligi kerak. Bu talab YaTTga beriladigan kreditlar va ta’lim kreditlariga taalluqli emas. Banklar qarz yuki ko‘rsatkichini ham hisoblaydi, ya’ni oylik to‘lovlar daromadning qancha qismini egallashini.

Misol. Toshkentdagi IT kompaniyasi xodimining hisoblangan ish haqi oyiga 7 000 000 so‘m.

Jadvalda o‘rtacha oylik daromad sifatida qo‘lga tegadigan summa olingan. Daromadni qaysi usulda hisoblash bankning ichki tartibiga bog‘liq, shuning uchun aniq limitni bankdan so‘rang. Farq baribir ko‘rinib turibdi: daromad tasdiqlansa, limit qariyb 18,5 mln so‘mga ko‘p chiqadi. Ish haqi qanday hisoblanishi haqida ish haqi hisoblash maqolasida batafsil yozganmiz.

Kredit uchun ma’lumotnoma tayyorlashda maslahatlar:

• bank odatda oxirgi 6 yoki 12 oy uchun ma’lumotnoma so‘raydi, davrni oldindan aniqlang;
• ma’lumotnomaning amal qilish muddati bankka qarab cheklangan bo‘lishi mumkin, uni ariza topshirishdan bir necha kun oldin oling;
• bir nechta ish joyingiz bo‘lsa, my.gov.uz ma’lumotnomasi barcha rasmiy daromadlarni bitta hujjatda ko‘rsatishi mumkin;
• bank bilan kredit shartlarini solishtirishda joriy stavkalarni omonat va kredit foizlari 2026 sahifasidan ko‘rib chiqing.

Tashkilot yopilgan bo‘lsa, ma’lumotnomani qayerdan olish mumkin?

Avvalgi ish joyingiz tugatilgan bo‘lsa, ish haqi va ish stajini tasdiqlovchi hujjat davlat arxividan olinadi. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 19-avgustdagi 495-son qarori bilan tasdiqlangan tartib haqidagi xabarga ko‘ra, ariza davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona portal orqali beriladi. Xizmat bepul. Ish staji bo‘yicha ma’lumotnoma 5 ish kunigacha, ish haqi bo‘yicha ma’lumotnoma esa 20 ish kunigacha tayyorlanadi va QR-kod bilan yuboriladi.

Bu ma’lumotnoma ko‘pincha pensiya tayinlashda kerak bo‘ladi, chunki eski davrdagi ish haqi pensiya miqdoriga ta’sir qiladi. Shuning uchun arizani pensiya yoshiga yetishdan bir necha oy oldin bering.

Uchta yo‘lni solishtirish: qaysi biri qachon qulay?

Ish beruvchi uchun: ma’lumotnomani to‘g‘ri berish tartibi

Kadrlar bo‘limi va buxgalteriya uchun bu oddiy, lekin javobgarlik talab qiladigan ish. Mehnat kodeksida belgilangan uch ish kunlik muddat buzilsa, xodim mehnat inspeksiyasiga shikoyat qilishi mumkin.

1. Arizani ro‘yxatga oling va ijro muddatini belgilang.
2. Summalarni buxgalteriya dasturidan oling va ular soliq hisobotidagi raqamlar bilan mos kelishini tekshiring.
3. Ma’lumotnomani tashkilot blankasida chiqish raqami va sana bilan rasmiylashtiring.
4. Rahbar va bosh buxgalter imzosini qo‘ying. Xodim elektron shaklni so‘ragan bo‘lsa, ERI bilan imzolang.
5. Nusxasini va berilgan sanani qayd daftarida saqlang.

Ma’lumotnomadagi summalar mehnat qonunchiligi talablariga ham mos bo‘lishi kerak. Masalan, to‘liq stavkada ishlagan xodimning oylik ish haqi 2026-yil 1-sentabrdan 1 360 000 so‘mdan kam bo‘lmasligi lozim. Bu chegara haqida eng kam ish haqi 2026 maqolasida batafsil yozganmiz. Agar ma’lumotnomada undan past summa chiqsa, bank ham, nazorat organi ham bunga e’tibor beradi.

Rasmiy mehnat munosabatlari to‘g‘ri yuritilsa, bunday ma’lumotnomalar muammosiz beriladi. Shartnoma tuzish tartibi mehnat shartnomasi namunasi maqolasida berilgan.

Ko‘p beriladigan savollar

Ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnomani my.gov.uz orqali qanday olish mumkin?

my.gov.uz’ga OneID orqali kiring va Soliq qo‘mitasining «Hisoblangan ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma» xizmatiga ariza yuboring. Xizmat bepul, avtomatik bajariladi va hujjat talab qilmaydi. Tayyor ma’lumotnomani shaxsiy kabinetdan yuklab olasiz.

Ish joyidan ma’lumotnoma necha kunda beriladi?

Mehnat kodeksining 117-moddasiga ko‘ra, ish beruvchi xodimning yozma arizasiga binoan uch ish kunidan kechiktirmay ma’lumotnoma berishi shart. Muddat ariza berilgan kundan hisoblanadi.

Kredit uchun qanday ma’lumotnoma kerak?

Odatda oxirgi 6 yoki 12 oydagi ish haqi ko‘rsatilgan ma’lumotnoma so‘raladi. Ayrim banklar my.gov.uz elektron ma’lumotnomasini, boshqalari ish joyidan imzo va muhrli hujjatni qabul qiladi. 2026-yil 1-martdan iste’mol krediti summasi tasdiqlangan oylik daromadning 8 baravaridan oshmasligi kerak.

Ish haqi haqida ma’lumot noto‘g‘ri chiqsa nima qilish kerak?

Elektron ma’lumotnoma ish beruvchining soliq hisobotlariga tayanadi. Summa xato bo‘lsa, avval ish joyingiz buxgalteriyasiga murojaat qiling: ular tuzatilgan hisobotni topshiradi. Masala hal bo‘lmasa, hududiy soliq organiga yoki mehnat inspeksiyasiga yozing.

Tashkilot yopilgan bo‘lsa, ish haqi ma’lumotnomasini qayerdan olaman?

Davlat arxividan. Ariza davlat xizmatlari markazi yoki Yagona portal orqali beriladi, xizmat bepul. Ish haqi bo‘yicha arxiv ma’lumotnomasi 20 ish kunigacha tayyorlanadi.

Ish haqi to‘g‘risida ma’lumotnoma endi uzoq navbatni talab qilmaydi: rasmiy daromad my.gov.uz’da bir necha daqiqada tasdiqlanadi. Kredit yoki vizaga ariza berishdan oldin elektron ma’lumotnomani oling va undagi summalarni tekshiring. Xato topilsa, uni ariza topshirguncha buxgalteriya bilan tuzating.