Soliq stavkalari 2026 va 2027-yilda kutilayotgan o‘zgarishlar

Eng katta yangilik kichik biznes uchun bo‘ldi: yillik aylanmasi 1 mlrd so‘mgacha bo‘lgan YaTT va o‘zini o‘zi band shaxslar aylanma soliqni 1 foiz to‘laydi, iyundan esa QQSga o‘tish chegarasi 12 000 BHMgacha ko‘tarildi. 2027-yil uchun hozircha asosiy stavkalarni o‘zgartiradigan rasmiy qaror e’lon qilinmagan, lekin ayrim yengilliklar 1-yanvardan kuchga kiradi.

Bu sahifa yangilanib boriladi: 2027-yilgi byudjet va soliq qonuni qabul qilinishi bilan ma’lumotlar to‘ldiriladi.

2026-yilgi asosiy soliq stavkalari jadvali

2026-yilda marketpleyslarda faoliyat yurituvchilar uchun pasaytirilgan foyda va aylanma soliq stavkalari bekor qilindi, endi ular soliqni umumiy stavkalarda to‘laydi.

Aksiz solig‘i ham o‘zgardi: mahalliy spirtli ichimliklar uchun stavka litriga 44 000 so‘mdan 48 000 so‘mga oshirildi, import uchun esa 76 000 so‘mdan 60 000 so‘mga tushirildi. 1-iyuldan ikkala turga yagona 48 000 so‘m stavka qo‘llanadi. Tamaki aksizi 7 foizga oshirildi, shakarli ichimliklar uchun tarkibiga qarab progressiv shkala kiritildi, kartoshka chipslariga esa birinchi marta kilogrammiga 15 000 so‘m aksiz belgilandi.

Ma’muriy yangilik ham bor: 2026-yil 1-yanvardan mol-mulk, yer, daromad, ijtimoiy, aylanma soliq va QQS hisobotlarini soliq organi o‘zi shakllantiradi, tadbirkor esa ularni tekshirib, kerak bo‘lsa tuzatadi.

Aylanma soliq va umumiy rejim: qachon o‘tish kerak?

Chegara qancha?

Aylanma soliq kichik biznes uchun soddalashtirilgan rejim. Undan umumiy rejimga, ya’ni QQS va foyda solig‘iga o‘tish chegarasi 2019-yildan 1 mlrd so‘m edi. Prezidentning 26.05.2026-dagi PF-100-son farmoni bilan 2026-yil 1-iyundan chegara 12 000 BHM etib belgilandi.

• farmon qabul qilinganda (BHM 412 000 so‘m) bu 4,944 mlrd so‘m edi,
• 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so‘m, bunda 12 000 BHM 5,28 mlrd so‘m bo‘ladi.

Farmon matnida chegara qaysi sanadagi BHM bo‘yicha hisoblanishi ko‘rsatilmagan, shuning uchun aniq summani soliq organidan so‘rang.

Soliq qo‘mitasi tushuntirishiga ko‘ra, yanvar–may oylarida aylanmasi 1 mlrd so‘mdan oshganlar umumiy rejimga eski tartibda o‘tgan, iyundan esa faqat yangi chegaradan oshganda o‘tiladi.

Raqamlar bilan solishtirish

Ulgurji savdo MChJ, yillik sotuv 4 mlrd so‘m (QQSsiz), tovar xaridi 2,8 mlrd so‘m (QQSsiz), boshqa xarajatlar 600 mln so‘m.

Aylanma soliqda: 4 000 000 000 × 4% = 160 mln so‘m.

Umumiy rejimda:

• foyda: 4 000 − 2 800 − 600 = 600 mln so‘m, foyda solig‘i (15%) 90 mln so‘m,
• QQS: sotuvga 480 mln so‘m qo‘shiladi, xariddagi 336 mln so‘m hisobga olinadi, byudjetga 144 mln so‘m to‘lanadi.

QQS iqtisodiy jihatdan narx orqali xaridorga o‘tadi. Agar mijozlaringiz QQS to‘lovchilari bo‘lsa, ular bu soliqni o‘zlarida hisobga oladi va narx ular uchun qimmatlashmaydi. Bunday biznesda umumiy rejim 160 mln so‘mlik aylanma soliq o‘rniga 90 mln so‘mlik foyda solig‘ini anglatadi. Mijozlari oddiy iste’molchilar bo‘lgan chakana savdoda esa QQS narxni oshiradi va hisob boshqacha chiqadi.

O‘RQ-1108-son qonunga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvardan aylanma soliqdan umumiy rejimga birinchi marta o‘tgan korxonalar o‘tish yilidan keyingi bitta soliq davri mobaynida foyda solig‘idan ozod qilinadi (dividend va foizlardan tashqari). Shuningdek, 2030-yil 1-yanvargacha bunday korxonalar olti oy davomida to‘lanadigan QQS yoki mol-mulk solig‘ini buxgalteriya hisobini yuritish xarajatlari summasiga kamaytirishi mumkin. Bunda kamaytirish summasi oyiga eng kam ish haqining 3,5 baravaridan oshmasligi kerak.

Ish haqi soliqlari: daromad solig‘i va ijtimoiy soliq

Ish haqidan ikki soliq to‘lanadi:

• JShDS — 12%. Xodimning hisoblangan ish haqidan ushlab qolinadi.
• Ijtimoiy soliq — 12%. Ish beruvchi ish haqi ustidan o‘z hisobidan to‘laydi (byudjet tashkilotlari 25%).

Misol: 8 mln so‘mlik ish haqi

Ya’ni xodimning qo‘liga tegadigan har 1 so‘m ish beruvchiga taxminan 1,27 so‘mga tushadi. Byudjet tuzishda shu nisbatni hisobga oling.

2026-yil 1-sentabrdan mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori oyiga 1 360 000 so‘m (PF-115-son farmon, 23.06.2026). YaTTning o‘z ijtimoiy solig‘i Soliq kodeksining 408-moddasiga ko‘ra oyiga kamida 1 BHM, ya’ni 1-sentabrdan 440 000 so‘m.

Bitta biznes, ikki xil shakl: soliq yuki qancha?

Stavkalarni amaliy taqqoslash uchun bitta xizmat biznesini olamiz: yillik aylanma 900 mln so‘m, ikki xodim, har biriga oyiga 5 mln so‘m ish haqi.

Ish haqi soliqlari ikkala shaklda bir xil, farq faqat aylanma soliqda: 27 mln so‘m YaTT foydasiga. YaTT ustuniga tadbirkorning o‘z ijtimoiy solig‘ini ham qo‘shish kerak. MChJda esa ta’sischi foydani dividend sifatida olganda qo‘shimcha 5 foiz soliq to‘lanadi (SK 381-modda).

Aylanma 1 mlrd so‘mdan oshsa, YaTT uchun 1 foizlik stavka imkoniyati tugaydi va hisob butunlay o‘zgaradi. Shuning uchun o‘sish rejasi bor biznesda bugungi soliq tejamidan ko‘ra ikki-uch yillik istiqbolga qarab shakl tanlash to‘g‘riroq.

2027-yilgi byudjet va soliq siyosati: nima taklif qilinmoqda?

2026-yil 23-oktabr holatiga 2027-yil uchun Davlat byudjeti to‘g‘risidagi qonun va «Soliq va byudjet siyosatining 2027-yilga mo‘ljallangan asosiy yo‘nalishlari» bo‘yicha yakuniy matn e’lon qilinmagan. Davlat byudjetini tuzish va ijro etish qoidalariga (3558-son) ko‘ra, Vazirlar Mahkamasi byudjet loyihasini, qoida tariqasida, joriy yilning 15-oktabridan kechiktirmay Qonunchilik palatasiga kiritadi. Loyiha va undagi soliq o‘zgarishlarini parliament.uz va mf.uz saytlarida kuzatib boring.

20.10.2026-dagi O‘RQ-1183-son qonun bilan Soliq kodeksiga yangi o‘zgartirish kiritildi, u 21.10.2026-dan kuchga kirgan. Qonun stavkalarni o‘zgartirmaydi. U soliq organi bank hisobvarag‘i bo‘yicha operatsiyalarni to‘xtatib turish tartibiga tegishli (SK 111- va 112-moddalar). Tadbirkor bunday qarorga e’tiroz bildirsa, masalani sud ko‘radi. Asos bo‘lgan holat bartaraf etilgach, soliq organi qarorni bekor qiladi.

Allaqachon qabul qilingan, 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradigan normalar (PF-100)

• kichik biznes subyektlarida buxgalteriya firmalari va soliq maslahatchilari xizmati xarajatlari foyda solig‘ida ikki barobar miqdorda chegiriladi,
• 1 000 kv. metrdan katta mol-mulkni tadbirkorlarga ijaraga berishda eng kam ijara stavkalari qo‘llanmaydi (Toshkent shahridan tashqari),
• alkogolni chakana sotish va umumiy ovqatlanishda sotish huquqi uchun yig‘imlar birlashtiriladi,
• soliq xavfi past bo‘lgan holatlarda QQS salbiy farqini qaytarishda inson aralashuvi bekor qilinadi.

2027–2029-yillar Fiskal strategiyasidagi yo‘nalishlar

Iqtisodiyot va moliya vazirligi e’lon qilgan strategiyada aniq stavkalar yo‘q, lekin yo‘nalishlar bor:

• foyda solig‘ida xarajatlarni chegirish va zararlarni keyingi yillarga o‘tkazish tartibini qayta ko‘rish,
• foyda solig‘i va JShDS bo‘yicha imtiyozlarni qayta ko‘rib chiqish, QQS imtiyozlarini optimallashtirish va QQS qaytarish mexanizmini takomillashtirish,
• aksiz stavkalarini inflyatsiyaga moslab indeksatsiya qilish,
• mol-mulk solig‘i bazasini ommaviy baholash asosidagi bozor qiymatiga yaqinlashtirish,
• soddalashtirilgan rejimdan umumiy rejimga o‘tish shartlarini kengaytirish va naqd pulsiz to‘lovlarni rag‘batlantirish.

Tadbirkor uchun xulosa: 2027-yilda asosiy stavkalar bo‘yicha keskin o‘zgarish kutilmayapti, lekin imtiyozlar, mol-mulk solig‘i va aksizlar bo‘yicha yuk oshishi mumkin.

Tadbirkor uchun 2027-yilga tayyorgarlik cheklisti

1. Aylanmangizni chegaraga solishtiring. 2026-yil yakuni bo‘yicha aylanma 12 000 BHMga yaqin bo‘lsa, umumiy rejimga o‘tish rejasini hozirdan tuzing.
2. 6 foizlik tartibni hisoblang. Ovqatlanish, savdo yoki xizmat sohasida bo‘lsangiz, 12 foiz va 6 foiz variantlarini o‘z xarid ulushingiz bilan solishtiring.
3. Imtiyozlaringizni ro‘yxatga oling. Mol-mulk va yer solig‘i imtiyozlari 2026-yildan aylanma va xodimlar soni shartlariga bog‘langan: bu shartlar bajarilayotganini tekshiring.
4. Ish haqi fondini qayta hisoblang. Eng kam ish haqi endi 1 360 000 so‘m. Ish haqi fondini JShDS va ijtimoiy soliq bilan birga hisoblab, kompaniyaning 2027-yilgi byudjetiga kiriting.
5. Mol-mulk solig‘iga tayyorlaning. Bino va inshootlar qiymati bozor bahosiga yaqinlashsa, soliq summasi o‘sishi mumkin.
6. Buxgalteriya autsorsingini ko‘rib chiqing. 2027-yildan bu xarajat foyda solig‘ida ikki barobar chegiriladi.
7. Hisobotlarni nazorat qiling. Soliq organi hisobotni o‘zi tayyorlaydi, lekin xato bo‘lsa, javobgarlik sizda. Belgilangan muddatda tekshirib, tuzatish kiriting.

Shuningdek o‘qing:

• QQS nima: stavka, kim to‘laydi va qanday hisoblanadi
• YaTT yoki o‘zini o‘zi band qilish: qaysi biri sizga mos?
• Ish haqi hisoblash: formula, soliqlar va namunaviy jadval

Ko‘p beriladigan savollar

2026-yilda soliq stavkalari qanday?

QQS 12% (ixtiyoriy soddalashtirilgan tartibda 6%), foyda solig‘i 15%, aylanma soliq 4% (YaTT va o‘zini o‘zi band uchun 1 mlrd so‘mgacha 1%), JShDS 12%, ijtimoiy soliq 12% (byudjet tashkilotlari 25%), yuridik shaxslar mol-mulk solig‘i 1,5%.

Aylanma soliq necha foiz?

Yuridik shaxslar uchun 4 foiz. 2026-yil 1-yanvardan yillik aylanmasi 1 mlrd so‘mgacha bo‘lgan YaTT va o‘zini o‘zi band shaxslar uchun 1 foiz. Masalan, 500 mln so‘m aylanmada YaTT 5 mln so‘m, MChJ esa 20 mln so‘m to‘laydi.

Daromad solig‘i necha foiz?

Jismoniy shaxslar daromad solig‘i 12 foiz, 2026-yilda o‘zgarmagan. 10 mln so‘mlik ish haqidan 1,2 mln so‘m ushlanadi, xodim 8,8 mln so‘m oladi.